Glasbewerken heb je in verschillende disciplines en specialismen, en na wat research in Murano kwam ik als eerste bij Maestro Oscar Zanetti terecht. Met díe naam moet je tot de allerbesten horen. En dat bleek te kloppen.  Een kleine man, die alle fijne kneepjes van het vak kent. Hij leerde mij de techniek. Glaskneden en -trekken Bij deze techniek zijn altijd minimaal drie mannen in een team aan het werk, waarbij één de glasmeester is. Deze heeft vaak de meeste ervaring, is technisch geschoold en meestal creatief. De glasmeester is de baas en geeft tijdens het maakproces continu orders. Die moeten exact worden opgevolgd door de assistenten. Het team bestaat dan ook bijna altijd uit dezelfde groep mensen, die op elkaar zijn ingespeeld.
Trekken en kneden van glas is een methode waarbij met een stalen pijp vloeibaar glas van ongeveer 1130 graden uit de oven wordt gehaald. Door de pijp telkens rond te draaien en het glas te vormen met een natte houten vorm (de klots) wordt het glas op de pijp een bal. Ook als dat later een staafmodel krijgt, is het in het begin toch ‘een bol’.  Door telkens meer glas toe te voegen, te versmelten en te kneden krijgt het heel langzaam het gewenste model. Op die momenten bepaal ik - als ontwerper van het te maken object - dat er bijvoorbeeld blauw glas overheen of tegenaan moet. Afhankelijk van het resultaat kan er ook bladgoud of -zilver in worden gerold.
De glasmeester veegt af en toe met een natte krant over het glas, om stukjes glas die eraan zijn blijven kleven eraf te vegen. Hij knipt ook regelmatig stukjes van het glas af, om het ‘lucht’ te geven of kleine uitstulpingen te verwijderen. Dat knippen doet hij met een ‘benenschaar’. Dit is een metalen schaar met bladen in een halfrond model.
De Maestro zit tijdens dit werk op een bankje, maar loopt om de paar minuten naar de oven om het glas te verhitten - anders knapt het onherroepelijk!  Tijdens dat verhitten draait hij de stok met het glas, omdat het anders net als honing gaat druipen. Het draaien in de oven (ca.1200-1400 °C) is een warme en zware taak.

Het glas wordt na de eerste bewerkingen steeds groter en zwaarder door de toevoegingen. Doordat de zwaarte aan het eind van de 1,5 meter lange stok zit, is het gewicht twee keer zo hoog bij het liften naar en van de oven. Daarom gebruiken ze een rustbank om de stok op te laten steunen. Soms wordt die zelfs ondersteund door twee assistenten door middel van een metalen dwarsbalk.

Gemiddeld gaan mijn objecten 30-40 keer de oven in, alvorens ze de laatste fase ingaan. Dit verhitten duurt per ronde 2 à 3 minuten.
Afhankelijk van de sculptuur kan de opening van de oven vergroot of verkleind worden. Het glas in de oven brengen zonder te stoten, is een kunst op zich, die ik maar zelden fout heb zien gaan.  De glasmeester houdt continu oogcontact met mij om mijn aanwijzingen op te volgen. Naar links of rechts buigen van een glasdeel (bijvoorbeeld een been) kan feitelijk alleen op het moment dat we met dat specifieke deel bezig zijn. Als ik niet reageer of niet oplet, is het te laat voor veranderingen.
De nieuwe stukken die we toevoegen, kunnen niet zomaar tegen het glas gedrukt worden. Bij elk nieuw deel glas moet er eerst een stukje vanaf geknipt worden.  Net als stroop uit een fles is de eerste druppel een klontje stroperige massa. De glasmeester knipt dit met de schaar van het glas af. Met zijn andere hand houdt hij de stang met het reeds bereide object vast. Daarna houdt hij de stang van de assistent boven de juiste plek om het nieuwe glas te begeleiden naar waar ik het wil hebben. Hij draait het object pas op de laatste seconde naar waar het glas zich mag voegen. Omdat het continu een half vloeibare massa is, zou het object automatisch naar beneden zakken als de Maestro het niet blijft bewegen en draaien. Zodra het nieuwe stuk glas zich heeft verkleefd met het eerste deel, moet het geheel weer om en om gedraaid worden. Tussendoor kneden om het juiste model te krijgen en snel weer terug de oven in. Op deze wijze komt er steeds meer glas op het ontwerp waarmee we zijn begonnen.
Als ik de sculptuur goedkeur, is het tijd voor de laatste stap.

Het item - we nemen ‘de beer’ als voorbeeld, is bewerkt en zit met zijn hoofdje vast aan de stok. Er is nu dus een lelijke plek aan de onbewerkte kant. Om deze nog te kunnen
bewerken wordt het beertje overgeheveld naar een tweede stok. De assistent komt met zo’n zelfde stok. Daar zit een heel klein beetje helder glas op. Dit drukt hij tegen de onderkant van het beertje aan. Daarna gooit de glasmeester een heel klein beetje water over het deel waar het hoofdje vastzit aan de stok. Onmiddellijk breekt dan het glas. De glasmeester geeft een klein tikje tegen het breekpunt, waarna het beertje loskomt van de stok die de meester in zijn hand heeft. De assistent loopt in hoog tempo naar de afkoeloven. Daar houdt hij het geheel boven de hittebestendige plaat in de oven en tikt dan het beertje op dezelfde wijze los van de stok. Daar gaat de sculptuur een heel langzame afkoeling tegemoet. De deur van de oven kan niet worden geopend totdat de afkoeling klaar is. Een verschil in temperatuur is funest voor het beeld. De tijd van afkoelen is afhankelijk van de grootte en het gewicht van het beeld.

De meeste van mijn beelden staan gemiddeld vier tot vijf dagen in de oven. Door deze langzame manier van afkoelen staat het glas niet meer onder spanning en zal het niet gauw spontaan springen. Te snel uit de oven betekent meestal breuk. Zelfs als een object prachtig is gelukt, geeft dat geen enkele garantie dat het goed uit de oven komt.

Als de afkoelperiode voorbij is en de oven eindelijk open kan, gaan de bewerkte modellen naar de werkplaats, de Moleria. Er is nu nog veel werk te doen aan de plekken waar het beeld verkleefd is geweest aan de stok. De lijnen worden met een snijmachine recht afgesneden als het object vierkant of recht moet zijn.
Elk object gaat eerst langs water, heel veel water. Daarmee wordt het stof van het beeld afgespoeld. Vervolgens gaat het in een soort modderbad, waarna het wordt geslepen met allerlei vijlmachines. Dit proces van de grove tot heel fijne vijl dient voor het schaven van restantjes glas die nog aan het beeld kleven. Daarna wordt er nog gepolijst. Dit proces duurt gemiddeld een uur.

Matteren                                                                                                                                                                                                                                                                                                                Een beeld matglas maken, gebeurt in een soort couveuse. De man van de Moleria gaat met zijn handen in de bak, waar handschoenen aan zitten. Daar zit een zandstraalmachine in. Hij spuit het glas met een zandstraler en maakt daarmee het object geheel of gedeeltelijk matglas.

Snijden of 3D                                                                                                                                                                                                                                                                                                        Het snijden van een beeld - zoals mijn 3D-beeld - is lastiger. De snijmachine kan alleen rechte lijnen afzagen. Het beeld moet vastliggen. Dan gaat de snijmachine erdoorheen op de krijtlijn die ik heb aangegeven. Hierbij spoelt de waterspuitmachine continu veel water over het glas. De zaagbladen zijn heet, en zonder water zou breuk niet te voorkomen zijn. Zelfs met water is een zeker risico niet uit te sluiten. Elke kant moet gelijk verdeeld gesneden worden. Net als een appel zou een ongelijke breuklijn kunnen breken, dus ook hier is voorzichtigheid geboden. Het snijden van het beeld op de foto duurde extra lang, aangezien we halverwege het snijden het zaagblad hebben moeten vervangen omdat deze niet precies het midden-snijpunt raakte.